Montessori onderwijs

Wat is Montessori onderwijs?
Montessori is een onderwijsconcept dat uitgaat van de natuurlijke drang van een kind om te leren. De kern is: "Help mij het zelf te doen." In plaats van klassikale lessen, werken kinderen zelfstandig en op hun eigen tempo met speciaal ontwikkeld materiaal. De leraar is geen zender, maar een observator en gids.

Vrijheid in gebondenheid

Vaak wordt gedacht dat kinderen op een Montessorischool "alles mogen". Dat klopt niet. Er is sprake van vrijheid in gebondenheid. Een kind mag kiezen wat het doet, maar moet zich houden aan duidelijke regels over werk, stilte en omgang met anderen.

De 5 pijlers van Montessori

Hoe herken je een Montessorischool? Let op deze kenmerken:

1. De voorbereide omgeving

De klas is zo ingericht dat kinderen zelf materialen kunnen pakken. De kasten zijn laag en het materiaal is zelfcorrigerend (het kind ziet zelf of het goed gaat).

2. Heterogene groepen

Kinderen van verschillende leeftijden zitten bij elkaar (bijv. groep 3-4-5). Hierdoor leren jongere kinderen van oudere, en leren oudere kinderen anderen helpen.

3. De leraar als gids

Jij staat niet voor de klas, maar loopt rond of zit op een lage stoel. Je observeert intensief en biedt individuele lesjes aan op het moment dat een kind er klaar voor is.

4. Zelfstandigheid

Kinderen plannen hun eigen werk. Ze leren kiezen, plannen, uitvoeren en opruimen. Dit bevordert de intrinsieke motivatie.

Verschil met regulier onderwijs

Werken op een Montessorischool vraagt om een andere mindset dan in het reguliere onderwijs:

Kenmerk Montessori Onderwijs Regulier Onderwijs
Lesmethode Individueel / kleine groepjes Vaak klassikaal / instructie
Tempo Eigen tempo van het kind Tempo van de groep / methode
Rol leraar Observator & Begeleider Instructeur & Leider
Groepen Onder-, Midden- en Bovenbouw (gemengd) Jaargroepen (1 t/m 8)
Heb ik een speciaal diploma nodig?
Ja en nee. Je hebt altijd je Pabo-bevoegdheid nodig. Om vast op een Montessorischool te werken, wordt vaak verwacht dat je een aanvullend Montessoridiploma haalt (tweejarige post-hbo opleiding). Veel scholen betalen deze opleiding voor je terwijl je er al werkt.

Werken in het Montessori onderwijs?

Past deze rol van coachende begeleider bij jou? Zoek je een omgeving met rust, structuur en aandacht voor het individu?

Veelgestelde vragen

Is Montessori geschikt voor ieder kind?

Montessori werkt goed voor kinderen die gebaat zijn bij autonomie en zelfstandigheid. Kinderen die veel behoefte hebben aan constante externe sturing of klassikale uitleg, vinden het soms lastig om hun eigen werk te plannen, al leren ze dit op school stap voor stap.

Krijgen kinderen ook toetsen?

Ja, Montessorischolen moeten aan dezelfde wettelijke eisen voldoen als andere scholen. Ze gebruiken vaak een leerlingvolgsysteem (LVS) om de voortgang te bewaken en doen mee aan de verplichte eindtoets in groep 8. De nadruk ligt echter minder op cijfers en meer op persoonlijke groei.

Wat is het verschil met Dalton of Jenaplan?

Bij Montessori ligt de nadruk op individuele ontwikkeling en specifieke materialen ('Help mij het zelf te doen'). Bij Dalton ligt de focus meer op samenwerken en plannen. Jenaplan focust sterk op de gemeenschap: vieren, spreken, werken en spelen.

Componenten