Dalton onderwijs
Dalton is een onderwijsconcept gericht op het ontwikkelen van mensen zonder vrees ("fearless human beings"). Het is gebaseerd op het werk van Helen Parkhurst. Centraal staat dat leerlingen niet alleen kennis opdoen, maar leren plannen, samenwerken en verantwoordelijkheid nemen voor hun eigen werk.
Geen 'vrijheid, blijheid'
Een veelgehoord misverstand is dat kinderen op een Daltonschool maar mogen doen wat ze willen. Het tegendeel is waar. Dalton kent een stevige structuur van taken en planningen. Het motto is dan ook: Vrijheid in gebondenheid.
De 5 Kernwaarden van Dalton
Elke Daltonschool in Nederland werkt vanuit deze vijf pijlers:
1. Vrijheid in gebondenheid
De leerling mag zelf kiezen wanneer en hoe hij een taak doet, maar de taak móét af. Er zijn duidelijke kaders en deadlines.
2. Zelfstandigheid
Kinderen lossen problemen eerst zelf (of samen) op voordat ze de leraar vragen. Dit stimuleert het probleemoplossend vermogen.
3. Samenwerking
In tegenstelling tot individueel onderwijs, is samenwerken bij Dalton een must. Kinderen werken in duo's aan opdrachten en leren van elkaar.
4. Reflectie & Effectiviteit
Na afloop kijkt de leerling terug: "Heb ik mijn tijd goed gebruikt?" en "Wat ging er goed?". Zo wordt het leren steeds efficiënter.
Hoe ziet een dag eruit? (De Weektaak)
Als leerkracht werk je niet met een strikt urenrooster, maar met een taakbrief of weektaak.
De leerling krijgt aan het begin van de week een lijst met opdrachten (rekenen, taal, creatief). De leerling plant zelf in: "Ik begin maandag met rekenen, want dat vind ik lastig." Jij als leerkracht loopt rond, coacht, geeft instructie aan kleine groepjes en houdt de voortgang in de gaten.
Verschil met regulier onderwijs
Wat merk jij als leerkracht van het verschil?
| Kenmerk | Dalton Onderwijs | Traditioneel Onderwijs |
|---|---|---|
| Planning | Leerling plant zelf (Weektaak) | Leraar bepaalt het rooster |
| Instructie | Uitgestelde aandacht (blokjes op tafel) | Directe instructie centraal |
| Sfeer | Nadruk op samenwerken en overleggen | Vaak nadruk op individuele prestatie |
Om te starten meestal niet. Je hebt je Pabo-bevoegdheid nodig. Wel verwachten Daltonscholen dat je bereid bent om de Daltoncursus te volgen. Dit is vaak een traject van 1 of 2 jaar dat je naast je werk doet en dat door de school wordt betaald.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen Dalton en Montessori?
Bij Montessori ligt de focus op individuele ontwikkeling en specifieke materialen. Bij Dalton ligt de focus veel meer op samenwerken en plannen met reguliere lesstof. Dalton is in de praktijk vaak iets 'klassikaler' en gestructureerder ingericht dan Montessori.
Is Dalton geschikt voor drukke kinderen?
Dat hangt ervan af. De structuur van de weektaak geeft veel houvast en voorspelbaarheid, wat fijn is. Maar de vrijheid vereist wel een mate van zelfdiscipline. Kinderen die veel externe sturing nodig hebben, vinden het plannen soms lastig, al is dat ook iets wat ze leren.
Krijg ik extra betaald op een Daltonschool?
Nee, het salaris is conform de reguliere CAO Primair Onderwijs. Wel investeren Daltonscholen vaak meer in scholing (het certificaat) en intervisie, wat goed is voor je persoonlijke ontwikkeling.