Route 3: Zij-instroom voortgezet onderwijs (VO): eerste- of tweedegraads
Wil jij je passie voor jouw vakgebied (bijvoorbeeld Techniek, Wiskunde of Engels) overbrengen op jongeren? Via deze route word je vakdocent. Je staat direct betaald voor de klas en haalt in maximaal 2 jaar je bevoegdheid. Dit traject is bedoeld voor professionals met een hbo- of wo-diploma dat inhoudelijk aansluit op een schoolvak.
Expertise delen met pubers
In het voortgezet onderwijs zijn leerlingen kritisch en eerlijk. Ze zoeken geen 'schoolmeester', maar iemand met passie voor het vak die de verbinding kan maken met hun belevingswereld. Als zij-instromer breng je waardevolle praktijkervaring mee die de lessen levendig maakt.
Welke bevoegdheid haal je?
In het VO maken we onderscheid tussen twee niveaus. Welke je kunt halen, hangt af van je vooropleiding:
2e Graads Bevoegdheid
Vooropleiding: HBO of WO Bachelor.
Je mag lesgeven aan:
- Het vmbo (alle klassen).
- De onderbouw van havo en vwo (klas 1 t/m 3).
- Het mbo.
1e Graads Bevoegdheid
Vooropleiding: WO Master.
Je mag lesgeven aan:
- Alle klassen in het voortgezet onderwijs.
- Dus ook de eindexamenklassen van havo en vwo.
Toelating: De 'Verwantschaps-eis'
Anders dan in het basisonderwijs, moet je diploma hier aansluiten op het vak dat je gaat geven.
Bijvoorbeeld: Een diploma 'Werktuigbouwkunde' sluit aan op Natuurkunde of Techniek, maar niet op Geschiedenis.
Voordat je mag starten, doet een lerarenopleiding een geschiktheidsonderzoek. Hierin wordt getoetst of je genoeg vakkennis hebt en of je geschikt bent voor de klas.
Sluit je diploma grotendeels aan, maar mis je een paar onderdelen? Dan spreekt men van een 'vakdeficiëntie'. Je mag dan vaak wel starten, mits je deze kennis (via zelfstudie of cursussen) binnen een bepaalde tijd bijspijkert. Zijn de tekorten te groot? Dan moet je eerst een schakelprogramma volgen vóór je kunt zij-instromen.
Jouw werkweek
Het is aanpoten, want pubers vragen veel energie en je moet ook nog studeren. Een realistische indeling:
- 3 à 4 dagen (0,6 - 0,8 fte): Je geeft les (bijvoorbeeld 8 tot 14 lesuren) en hebt tijd voor voorbereiding.
- 1 dag studie: Je gaat naar de hogeschool of universiteit.
- Begeleiding: Je krijgt een werkplekbegeleider (een ervaren docent) die bij je lessen komt kijken.
Salaris & Kosten
| Onderdeel | Wie betaalt? |
|---|---|
| Studiekosten | De school. Via de rijkssubsidie worden jouw collegegeld en assessments vergoed (tot € 20.000 subsidie). |
| Salaris | De school. Je ontvangt direct salaris conform de CAO VO. Meestal start je in schaal LB, soms in LC als je veel relevante ervaring hebt. |
Past een andere route beter?
Sluit je diploma niet goed aan, of wil je weten hoe het in andere sectoren werkt? Bekijk de alternatieven:
- Route 1: Zij-instroom algemeen - Hoe werkt de wet en subsidie?
- Route 2: Basisonderwijs (PO) - Als je liever een vaste klas hebt.
- Route 4: MBO (PDG) - Voor vakmensen uit de praktijk.
- Kopopleiding (1 jaar) - Voor net afgestudeerde bachelors.
- Terug naar het overzicht
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen 1e en 2e graads?
Met een 2e graads bevoegdheid mag je lesgeven aan het vmbo en de onderbouw (klas 1-3) van havo en vwo. Met een 1e graads bevoegdheid mag je aan alle klassen lesgeven, inclusief de bovenbouw/eindexamenklassen. Voor een 1e graads opleiding is een WO-master vereist.
Is het zwaar met pubers?
Ja, klassenmanagement (orde houden) is voor de meeste zij-instromers de grootste uitdaging. Pubers testen grenzen en zijn eerlijk. Je moet stevig in je schoenen staan, humor hebben en authentiek zijn. Vakkennis alleen is niet genoeg; je moet een relatie met de klas kunnen opbouwen.
Kan ik meerdere vakken geven?
Dat kan, maar het wordt sterk afgeraden tijdens je zij-instroomtraject. Je haalt je bevoegdheid namelijk per vak. Focus eerst op het halen van de bevoegdheid voor je sterkste vak. Als je dat papiertje hebt, kun je later altijd een verkort traject doen voor een tweede vak.